Yazılar

MS Tipleri

  1. Tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS
  2. A�kincil ilerleyen tipte MS
  3. Birincil ilerleyen tipte MS

MS kiAYisel bir durumdur. BazA� insanlarda MS, tekrarlama ve dA?zelme dA�nemleri AYeklinde gA�rA?lA?r; bazA�larA�nda ise gittikA�e ilerleyen bir seyri vardA�r. Bu hastalA�k, herkes iA�in yaAYamA� A�nceden kestirilemez hale getirir. MS tanA�sA� konan insanlarA�n A�oAYunda tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS gA�rA?lA?r. Birincil ilerleyen tipte MSa��e daha seyrek rastlanA�r.

Tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS

Tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MSa��te, belirtiler belirli bir sA?re (gA?nler, haftalar veya aylar) iA�in ortaya A�A�kar ve ardA�ndan kA�smen veya tamamen iyileAYme gA�rA?lA?r.

MS hastalarA� tekrarlama dA�nemlerini a�?ataka�� olarak nitelendirir; A�A?nkA? bu dA�nemde yeni sorunlar yaAYamaya veya kendilerini hasta hissetmeye baAYlarlar. Tekrarlama dA�nemi, yeni belirtilerin ortaya A�A�ktA�AYA� veya eski belirtilerin yeniden gA�rA?ldA?AYA? dA�nemdir ve en az 24 saat sA?rer.

Bu tekrarlamalar, iltihaplA� hA?crelerin beyin ve omurilikteki sinir liflerine saldA�rmasA�yla olur. A�ltihabA�n gA�rme siniri gibi A�zel iAYleve sahip bir bA�lgedeki mesajlarA� engellemesiyle birlikte, belirtiler ortaya A�A�kar. Miyelin kA�lA�fA� ve hatta bazen sinir lifinin (veya aksonun) kendisi de zarar gA�rebilir.

A�ltihap A�ekilmeye baAYladA�AYA�nda, belirtiler da yatA�AYA�r (zaman iA�inde ilerleyebilecek bazA� hasarlar kalabilir) veya tamamen yok olur. Buna dA?zelme adA� verilir. DA?zelme dA�nemi yA�llar boyu sA?rebilir.

15 yA�l boyunca durumunuz kA�tA?ye gitmese ve A�ok az hasar kalsa veya hiA� hasar kalmasa bile; iyi huylu MSa��iniz var demektir. Bu, MSa��le ilgili hiA�bir sorun yaAYamayacaAYA�nA�z anlamA�na gelmez; yalnA�zca uzun sA?redir MS hastasA� olmanA�za raAYmen bA?yA?k bir hastalA�k geliAYtirmediAYiniz anlamA�na gelir. MS hastalarA�nA�n yaklaAYA�k yA?zde 20a��sinde iyi huylu MS gA�rA?lA?r.

A�kincil ilerleyen tipte MS

Tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS hastasA� olan bir kiAYide en az altA� ay boyunca sA?rekli kA�tA?leAYme gA�rA?lA?rse (aynA� zamanda iyileAYme olup olmamasA�na bakA�lmaksA�zA�n), bu kiAYilerde ikincil ilerleyen tipte MS olduAYu sA�ylenir. Bu ilerleme, bA?yA?k olasA�lA�kla A�nceki tekrarlama dA�nemlerinde gerA�ekleAYen sinir lifi (akson) kaybA�ndan kaynaklamaktadA�r. Miyelinin kendi kendini onarabilmesine karAYA�n (yeniden miyelin oluAYumu olarak bilinen bir iAYlem), aksonlar kendilerini tam olarak onaramazlar.

Bir hastaya tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MSa��ten ikincil ilerleyen tipte MSa��e geA�tiAYini sA�ylemek, doktorlar iA�in kolay bir durum deAYildir. BazA� kiAYilerde, kA�tA?ye gitmenin yanA� sA�ra dA?zelmeler de gA�rA?lebilir; bazA� kiAYilerde ise dA?zelme gA�rA?lmez. MS hastalA�AYA� hiA� kimsede ikincil ilerleyen tipte baAYlamaz; ancak uzun sA?redir nedeni bulunamayan belirtileriniz varsa, tanA� sA�rasA�nda size bu tipte MS hastasA� olduAYunuz sA�ylenebilir.

Tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS haslA�AYA� olan herkes ikincil ilerleyen tipe geA�iAY yapmaz. Ortalama olarak, tekrarlayan a�� dA?zelen tipte MS hastasA� olan kiAYilerin yaklaAYA�k yA?zde 65a��i, 15 yA�lda ikincil ilerleyen MS geliAYtirirler.

Birincil ilerleyen tipte MS

Bu, ender rastlanan bir MS tipidir ve tA?m MS hastalarA�nA�n yA?zde 10 ile 15a��i A?zerinde etkili olur. Birincil ilerleyen MS hastalarA�, genellikle biraz daha ileri yaAYlarda (kA�rklA� yaAYlarda ve sonrasA�nda) tanA� konan hastalardA�r. Tekrarlayan a�� dA?zelen MSa��in tersine, birincil ilerleyen MS tanA�sA� konan kiAYilerde kadA�nlarla erkeklerin oranlarA� neredeyse birbirine eAYittir.

DiAYer MS tipleri hem beyni hem de omuriliAYi etkilerken, birincil ilerleyen MSa��te lezyonlarA�n bA?yA?k A�oAYunluAYu omurilikte gA�rA?lA?r. Birincil ilerleyen MS hastalarA�nda belirgin ataklar veya dA?zelmeler olmaz; ancak hastalA�k zaman iA�inde kA�tA?leAYen hafif sorunlarla ortaya A�A�kar. Bu hastalarda MS en baAYA�ndan itibaren ilerleyen niteliktedir.

Sorunlar genellikle bir temel bA�lgeyi etkiler ve hastalarA�n A�oAYunluAYunda bu sorunlar yA?rA?meyle ilgilidir. Bununla birlikte, birincil ilerleyen MS hastalarA�n tA?m MS belirtilerini yaAYama olasA�lA�klarA� vardA�r.